Mae’r ymchwilwyr Jonathan Ablitt, Zoe Bezeczky a Sarah Thompson yn adrodd ar y digwyddiad, a gynhaliwyd ym Mae Caerdydd.
Ar 15—16 Medi 2025, fe wnaethon ni gymryd rhan yng nghyfarfod blynyddol cyntaf Consortiwm SERENA yng Ngwesty Dewi Sant, Bae Caerdydd. Cynullodd y digwyddiad gynrychiolwyr o sefydliadau partner yn Awstria, Denmarc, Ffrainc, yr Almaen, Gwlad Groeg, Iwerddon, yr Iseldiroedd, Portiwgal, Rwmania, Sweden, y Swistir, a Chymru (y DU), gan nodi carreg filltir bwysig yng nghynnydd yr astudiaeth amlwladol SERENA.
Mae’r astudiaeth SERENA, a gefnogir gan €6.3 miliwn o gyllid Horizon Ewrop, yn ceisio mynd i’r afael â materion mynediad at wasanaethau i blant sydd wedi profi cam-driniaeth. Naw mis ar ôl gweithredu’r prosiect, rhoddodd cyfarfod y Consortiwm gyfle i bartneriaid adrodd ar gynnydd, trafod datblygiadau methodolegol a dadansoddol, a chydlynu gweithgareddau ymchwil y dyfodol.
‘Dyma’r tro cyntaf i mi weithio ar brosiect rhyngwladol mor fawr ac fe gefais hi’n hynod fuddiol cael argraff o’r tîm ehangach a’r holl waith anhygoel sy’n cael ei wneud y tu allan i’m pecyn gwaith.’
Dr Sarah Thompson, Cydymaith Ymchwil, SERENA
Agorodd yr Athro Catherine Quantin, Cydlynydd SERENA a chynrychiolydd yr Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale (INSERM), y digwyddiad yn ffurfiol gyda throsolwg o gyfeiriad strategol y Consortiwm. Dilynwyd hi gan Dr. Yulia Shenderovich, o DECIPHer, a groesawodd fynychwyr o 22 sefydliad partner ar draws 12 gwlad i Gaerdydd, a rhoddodd gipolwg o’r arbenigedd a ddygwyd i’r astudiaeth gan dîm Prifysgol Caerdydd yn cynnwys cydweithwyr o DECIPHer, Canolfan Wolfson ar gyfer Iechyd Meddwl Pobl Ifanc,, CASCADE, a’r Is-adran Meddygaeth Boblogaeth.
Dros y ddau ddiwrnod, rhannodd cynrychiolwyr ddiweddariadau o nifer o becynnau gwaith yr astudiaeth, trafodwyd themâu trawsbynciol, a nodwyd cyfleoedd ar gyfer cydweithio ac integreiddio pellach ar draws cydrannau’r astudiaeth.
Cynhaliwyd cyfarfodydd Pwyllgor Gwaith SERENA a’r Cynulliad Cyffredinol hefyd yn ystod Consortiwm Bae Caerdydd, gan ddarparu fforwm ar gyfer trafod materion llywodraethu a chynllunio strategol.
‘Gwnaed graddfa ac uchelgais prosiect SERENA yn amlwg drwy ddod â chymaint o ymchwilwyr angerddol o bob cwr o Ewrop at ei gilydd i’r ystafell gynadledda honno yn y Bae – i gyd gyda’r nod a rennir o adeiladu sylfaen dystiolaeth er mwyn helpu i wella cymorth gwasanaeth ar ôl cam-drin. Fe roddodd ein gwaith yng Nghymru yn wirioneddol mewn cyd-destun a dangos potensial rhyngwladol enfawr ei effaith.’
Dr Jonathan Ablitt, Cydymaith Ymchwil, SERENA
Mae astudiaeth SERENA yn cynnwys 21 pecyn gwaith sy’n cwmpasu ystod o feysydd methodolegol a thematig. Mae dau o’r rhai hyn, yn cael eu cydgysylltu gan Dr. Yulia Shenderovich (DECIPHer) a Dr. Ulugbek Nurmatov (Yr Ysgol Meddygaeth) yma ym Mhrifysgol Caerdydd, ac yn cynnwys ymchwilwyr o Brifysgol Aarhus (Denmarc) ac Observatoire Régional de la Santé de Bourgogne-Franche-Comté (Ffrainc).
Mae’r gwaith a arweinir gan Brifysgol Caerdydd yn cynnwys adolygiad o lenyddiaeth ansoddol, meintiol a llwyd, gan gynnwys dogfennau polisi perthnasol, yn ogystal ag astudiaeth gyfweliad ansoddol gymharol gyda gweithwyr proffesiynol iechyd a gofal cymdeithasol ac unigolion sydd â phrofiad bywyd o gam-drin yn ystod plentyndod, a gynhaliwyd ar draws y tair gwlad gyfansoddol: Denmarc, Ffrainc, a Chymru. Nod y pecynnau gwaith hyn yw creu sylfaen dystiolaeth gadarn i lywio gwelliannau mewn llwybrau mynediad ac ymatebion gwasanaeth i blant yr effeithir arnynt gan gamdriniaeth, ochr yn ochr â dadansoddiadau pellach a gynhelir gan becynnau gwaith eraill.
‘Rydym yn falch iawn o fod yn rhan o gydweithrediad mor eang, ac rydym eisoes yn dysgu llawer o’r broses o sefydlu dull casglu data wedi’i gysoni ar draws gwledydd.’
Dr Yulia Shenderovich
Mae rhagor o wybodaeth am SERENA ar gael ar wefan y prosiect: https://www.serena-horizon.eu/.