Mynd i'r cynnwys
Home » Effaith cyfyngiadau’r cyfryngau cymdeithasol ar iechyd meddwl pobl ifanc o dan y chwyddwydr

Effaith cyfyngiadau’r cyfryngau cymdeithasol ar iechyd meddwl pobl ifanc o dan y chwyddwydr

Bydd academyddion ym Mhrifysgol Caerdydd a Bryste yn arwain yr astudiaeth gyntaf sy’n canolbwyntio ar Gymru fydd yn ymdrin ag effaith cyfyngiadau’r cyfryngau cymdeithasol ar bobl ifanc.

Mae ymchwilwyr o Ganolfan Wolfson er Iechyd Meddwl Pobl Ifanc a DECIPHer yn un o 10 tîm ledled y DU a fydd yn gweithio gyda phobl ifanc yng Nghymru i ddeall sut mae’r gwaharddiad ar y cyfryngau cymdeithasol yn y DU yn effeithio ar iechyd meddwl pobl ifanc – a pham. Bydd yr asesiad yn cyfrannu at ddiogelwch ar-lein a pholisïau digidol yma ac yn rhyngwladol .

O dan y gwaharddiad ar y cyfryngau cymdeithasol yn y DU, fydd yn dod i rym yn y gwanwyn y flwyddyn nesaf, bydd pobl o dan 16 oed yn cael eu hatal rhag cyrchu deg o’r platfformau mwyaf, gan gynnwys Instagram, TikTok a Snapchat.

Bydd effaith y cyfryngau cymdeithasol yn cael ei hastudio cyn ac ar ôl gweithredu’r polisi hwn, a hynny drwy arolygon, trafodaethau grŵp a chyfweliadau. Bydd hyn yn caniatáu i’r tîm ymchwil ganfod a yw’r cyfyngiadau’n gysylltiedig â newidiadau mewn iechyd meddwl a lles, gan nodi pa bobl ifanc sy’n elwa fwyaf, yn ogystal â mecanweithiau unrhyw effeithiau posibl.

Bydd yr astudiaeth yng Nghymru hefyd yn cynnwys barn dau banel cynghori pobl ifanc er mwyn sicrhau bod yr ymchwil yn cael ei chynnal yn y ffordd fwyaf perthnasol i’r rheini y bydd y gwaharddiad yn effeithio arnyn nhw.

Dyma a ddywedodd arweinydd prosiect Prifysgol Caerdydd, yr Athro Stephan Collishaw, cyd-gyfarwyddwr Canolfan Wolfson er Iechyd Meddwl Pobl Ifanc : “Gan fod mwyfwy o drafodaethau cyhoeddus a byd polisi ynghylch rôl y cyfryngau cymdeithasol ym mywydau pobl ifanc, ceir tystiolaeth gyfyngedig ynghylch a yw cyfyngiadau sy’n seiliedig ar oedran yn gwella lles yn ymarferol.”

Bydd y prosiect yn defnyddio data o arolwg y Rhwydwaith Ymchwil Iechyd mewn Ysgolion (SHRN) o bobl ifanc yng Nghymru. Ystyrir yn eang mai’r Rhwydwaith, a ariennir gan Lywodraeth Cymru, yw’r arolwg iechyd a lles mwyaf o’i fath mewn ysgolion yn y DU. Mae’n cynnwys pob ysgol uwchradd prif ffrwd yng Nghymru ac yn ddiweddar cafodd ei ehangu i gynnwys plant ysgol gynradd rhwng saith ac 11 oed.

Yn yr arolwg cenedlaethol diweddaraf yn 2025 o fwy na 100,000 o bobl ifanc rhwng 11 a 16 oed, nododd un o bob deg broblemau o ran eu defnydd o’r cyfryngau cymdeithasol, tra bod un o bob tri o bobl ifanc wedi nodi lefelau uchel o broblemau emosiynol.

Dyma a ddywedodd Cyfarwyddwr y Rhwydwaith a chyd-arweinydd y prosiect, Dr Kelly Morgan o DECIPHer: “Cryfder penodol ein hastudiaeth newydd yw ei defnydd o ddata cenedl gyfan y Rhwydwaith yn ogystal â gallu gwerthuso dulliau cymysg yn gyflym, a bydd hyn yn ein galluogi i asesu effeithiau’r cyfyngiadau ar y cyfryngau cymdeithasol mewn amser real bron iawn.”

Dylan, 16, sy’n aelod o ALPHA, un o’r grwpiau cynghori ieuenctid sy’n cefnogi prosiect ymchwil Prifysgol Caerdydd: “O ystyried faint o bobl ifanc sy’n defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol, mae’n bwysig bod lleisiau sy’n ein cynrychioli ni, fel bod modd i chi wneud rhagdybiaethau go iawn am sut fydd ein bywydau’n newid.”

Mae Prifysgol Caerdydd a Bryste, yn un o ddeg tîm ledled y DU, a ddygwyd ynghyd a’u hariannu gan Wellcome, sef elusen ddyngarol fyd-eang ac un o gyllidwyr ymchwil iechyd meddwl mwyaf y byd.

Dyma a ddywedodd Dr Camilla Iannone, Arweinydd Ymchwil Wellcome: “Dyma adeg hollbwysig i werthuso sut mae newidiadau sylweddol yn y byd digidol yn effeithio ar iechyd meddwl pobl ifanc. Gallai helpu i gyfrannu at ddiogelwch ar-lein a pholisïau digidol.”

Ariennir DECIPHER gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru. Mae Dr Morgan yn aelod o gyfadran Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru.

Caiff Canolfan Wolfson er Iechyd Meddwl Pobl Ifanc ei chyllido gan Sefydliad Wolfson.

Cyhoeddwyd yr erthygl newyddion hon gyntaf gan Brifysgol Caerdydd.

Cardiff University, Health and Care Research Wales and Welsh Government logos